ترفندهای دانشجویی برای ماه رمضان

در ماه مبارک رمضان به خصوص در سال‌هایی که روزها طولانی‌تر هستند، یا در ترم‌هایی که ایام میان ترم و پایان‌ترم در تداخل با روزهای روزه‌داری قرار دارند، شرایط تحصیلی دشوار می‌شود. وقتی می‌نشینی پای درس فکرت جای دیگری است و حس و حال درس خواندن دیگر مثل قبل نیست. تشنگی و گرسنگی به شما فشار می‌آورد و احساس گیجی و رخوت خاصی بر جسم سایه می‌اندازد و رها شدن از آن به سختی ممکن است.

دردسرهای ماه رمضان

در این ماه مبارک برنامه زندگی تغییراتی دارد که مهم‌ترین آن تغییر ساعات خواب و بیداری و تغذیه است. عملا تغذیه شما بر انرژی و توان شما در طول روز تاثیر گذاشته و شرایط را به کلی تغییر می‌دهد. همچنین نکاتی وجود دارند که اگر رعایت کنید، کمتر تشنه و گرسنه می‌شوید و با تقسیم‌بندی درست انرژی در طی روز بهتر می‌توانید سرحال باقی بمانید و به کارهای دانشجویی برسید. خب برویم سراغ رازها و ترفندهایی که ایام روزه‌داری را برای یک دانشجو آسان می‌سازند.

رازهای غلبه بر تشنگی

برای بیشتر افراد، مهم‌ترین چالش ماه رمضان، تشنگی است. تشنگی عملکرد مغزی را کاهش می‌دهد و اگر زیاد تشنه بمانید اثرات منفی بر عملکرد شما ظاهر می‌شود. اما برای رفع این مشکل نباید در سحری یا افطاری به آب و چای یا شربت حمله کنید. این روش آب خوردن تنها باعث مشکلاتی از این قبیل می‌شود:

– دشواری جذب وعده غذایی. چرا که حجم زیاد مایعات باعث کم‌اثر شدن اسید معده می‌شوند.

– به سرعت دوباره تشنه می‌شوید. زیرا معده برای خلاصی از شر این آب اضافی آن را روانه روده می‌سازد و به سرعت از بدن خارج خواهد شد. پس دوباره تشنگی را حس می‌کنید زیرا آب چندانی جذب نکرده‌اید.

روش درست این است که آب خوردن را در طی ساعات افطار تا سحری در چند نوبت تقسیم کنید. چنان که گفتیم یکباره آب خوردن چندان مؤثر نیست. بلکه در چند مرحله می‌توانید هم بر تشنگی غلبه کنید و هم منابع آبی بدن را بازیابی کنید تا شروع روزه بعدی آسان باشد:

– افطار را با نوشیدنی ولرم شروع کنید. چای داغ و شربت بسیار سرد هیچ یک مفید نیستند. در این مرحله می‌توانید برای مثال در حد ۱-۲ لیوان مایعات بنوشید.

– چند لقمه ابتدایی بخورید و دست از خوردن بکشید. حالا کمی تشنگی کم شده ولی منابع آبی بدن هنوز فقیر هستند. پس بسته به تشنگی ۱-۲ لیوان دیگر مایعات را در طی ۱۰ دقیقه استفاده کنید.

– حالا می‌توانید حدود ۲۰ دقیقه وقفه ایجاد کنید تا این مایعات جذب شوند. برای مثال به سراغ نماز بروید و برای افطار اصلی برگردید.

– اگر هنوز هم حس تشنگی می‌کنید، از ۲ ساعت  بعد از افطار شروع کنید و تقریبا هر ۴۵ دقیقه یک لیوان مایعات بخورید تا قبل از خواب، منابع آبی بدن را تأمین کنید.

– اگر می‌توانید سحر زودتر بیدار شوید و ۱-۲ لیوان مایعات بنوشید و دوباره بخوابید. با این ترفند قبل از شروع امساک، خیلی تشنه نخواهید بود.

– در وعده سحر چای نخورید. نگران نباشید سردرد نخواهید شد. ولی چای به علت فعال‌سازی کلیه‌ها، باعث می‌شود زودتر منابع آبی بدن تخلیه شوند.

خرما با شیر یا آب

پس مراقب باشید که یکباره سعی نکنید تشنگی را برطرف کنید یا آنقدر آب ذخیره کنید که کم نیاورید. بلکه باید به شکلی رفتار کنید که به تدریج منابع آبی بدن تأمین شوند و در اثر تشنگی شوک و سرگیجه را تجربه نکنید.

نکته آخر این که در وعده افطار و به ویژه سحر از غذاهایی که تشنه کننده هستند، استفاده نکنید. مثلا انواع کشک، سوخاری، سرخ کردنی‌ها، ماست، دوغ، و غذاهای گوشتی از جمله مواردی هستند که اگر در وعده سحر مصرف شوند، تشنگی زیادی به شما تحمیل خواهند کرد.

رازهای غلبه بر گرسنگی

دومین چالش در ماه مبارک رمضان، ضعفی است که از گرسنگی ناشی می‌شود و امکان درس خواندن و فعالیت‌های دانشجویی را می‌گیرد. تا حدی این طبیعی است. اما راهکارهایی که بسیاری از ما برای جلوگیری از ضعف ناشی از گرسنگی در پیش می‌گیریم، اگر مضر نباشند، قطعا بی‌فایده هستند:

– بزرگترین کار بی‌فایده، زیاد خوردن در وعده افطار است. هر چقدر هم بخورید، چیزی برای روزه فردا ذخیره نخواهد شد. پس بیهوده به غذا حمله نکنید و در سر سفره افطار کمی آرامش داشته باشید!

– حتی اگر اشتهای زیادی دارید، به یکباره زیاد نمی‌توانید بخورید. زیرا معده در طی ساعات روزه کمی جمع شده و حجم عادی خود را ندارد. پس باید به تدریج و آرام‌آرام غذا بخورید.

– چای خوردن در وعده سحر، باعث فعال شدن کلیه‌ها است که هم تشنگی و هم گرسنگی را جلو می‌اندازد.

– در وعده سحر کیفیت مواد غذایی، مهم‌تر از کمیت آن است. پس با زیاد خوردن به احتمال زیاد چندان موفق نخواهید شد و باید به نکاتی که در ادامه گفته می‌شود توجه کنید.

نکات مهمی که می‌توان برای وعده افطار گفت از این قرار هستند:

– افطار را به دو قسمت تقسیم کنید. در بخش اول بیشتر مایعات و چند لقمه مختصر بخورید و در بخش دوم برعکس عمل کنید. بین این دو بخش می‌توانید ۲۰ دقیقه فاصله بیندازید تا مایعات جذب بدن شوند.

– از مصرف زیاد شیرینی مثل چای نبات، آب‌جوش نبات، بامیه و زولوبیا یا شربت پرهیز کنید. بدن شما این همه قند نیاز ندارد و فقط باعث سنگین شدن و ناتوانی در بازگشت به سرحالی عادی پس از افطار می‌شوید. به ویژه اگر در ایام امتحانات هستید این توصیه مهم را جدی بگیرید.

بعضی از دانشجویان قبل از خواب وعده سحری را میل می‌کنند تا اگر سحر بیدار نشدند، یک جور ضربه‌گیر در برابر گرسنگی ایجاد کرده باشند. نمی‌توان این روش را تأیید کرد. زیرا عملا فاصله آخر شب تا سحری چند ساعت است که معمولا باعث می‌شود اگر سحر برخیزید، باز هم گرسنه باشید.

اما چند دستور سحری ساده که هم انرژی بالایی دارد و هم گرسنگی و تشنگی کمی به شما تحمیل می‌کند را ببینید:

– نان و سیب‌زمینی آب‌پز (به ویژه اگر سیب زمینی را شب قبل پخته باشید و تا سحر در آب مانده باشد و آب کشیده باشد)

– نان و پنیر و خیار و خرما (این طوری نگاه نکنید، واقعا پرانرژی است)

– بورانی یا نیمرو خرمایی (خرما را بدون هسته در روغن تفت بدهید و یک تخم مرغ در آن هم بزنید. بسیار خوشمزه و پر انرژی. برای هر تخم مرغ هم بیشتر از ۲ خرما نیندازید)

– عدسی (کمی تشنه می‌کند ولی انرژی بالایی دارد)

به این فهرست می‌توان موارد بسیاری افزود. اما برای این مقاله باید کافی باشد.

برانی یا نیمرو خرمایی

شب بیدار بمانیم؟

بعضی از دانشجویان در ایام ماه مبارک رمضان تلاش می‌کنند با شب بیداری و خواب روز بر دشواری روزه گرفتن غلبه کنند. اما این روش چندین ایراد دارد:

– در ماه رمضان دانشگاه روال خود را تغییر نمی‌دهد و کلاس‌ها مثل سابق هستند

– در شب‌ها دانشگاه تعطیل است و کار درسی را به تنهایی باید پیش ببرید

– به هم زدن عادت خواب و بیداری برای تنها یک ماه ریسک عملیاتی زیادی دارد

– اگر درست برنامه‌ریزی کنید از ۸ صبح تا حدود ۳ بعد از ظهر می‌توانید کارهای درسی را به خوبی انجام دهید

– ۳ عصر تا افطار را به خواب و استراحت اختصاص دهید

در واقع داشتن برنامه منظم در ماه مبارک رمضان بیشتر به کار شما می‌آید تا این که با شب بیداری بخواهید فشار درسی را تحمل کنید.

البته در سال‌های اخیر که بحران کرونا کشور را فرا گرفته و دانشگاه‌ها نیز برنامه‌های درسی را مجازی ارائه می‌دهند، عملا چیزی تغییر نکرده است. باز هم کلاس‌ها در روز برگزار می‌شوند و باید با همین برنامه پیش بروید.

غلبه بر خستگی صبح 

یکی از مشکلات دانشجویان در ایام ماه رمضان، خواب‌آلودگی بعد از سحر است که باعث می‌شود بخوابند و معمولا تا ۸ یا ۹ صبح خواب باشند. در نتیجه خسته و گیج از خواب بلند شوند و تا ظهر منگ باشند و بعد از ظهر هم که دیگر حالی برای فعالیت درسی نخواهند داشت. در واقع سال‌ها خود من هم همین مشکل را داشتم و در ماه رمضان به شدت کارآیی پایین را تجربه می‌کردم. اما از وقتی به ترفند بیدار ماندن بعد از سحر دست یافتم، موفق شدم از این مهلکه بگریزم. بله مهلکه‌ای که انرژی و توانایی کار و مطالعه را از دانشجو می‌گیرد و از او یک مترسک تشنه و گرسنه می‌سازد.

راهکار ساده است: 

– بعد از خوردن سحری و نماز صبحگاهی نخوابید

– تا روشن شدن هوا خود را سرگرم کنید. حتی اگر لازم شد بازی رایانه‌ای یا موبایلی انجام دهید تا بتوانید تا روشن شدن هوا بیدار بمانید

– حالا باید هوای تازه صبحگاهی را دریابید تا خواب از سرتان برود: اگر حیاط دارید بروید قدم بزنید یا با کار باغچه خودتان را سرگرم کنید. اگر آپارتمان‌نشین هستید و تراس دارید، بروید آنجا و حرکات کششی انجام دهید یا کتاب بخوانید. اگر نه پنجره را که می‌توانید باز کنید 🙂 اگر این هم مقدور نیست شال و کلاه کنید و بروید بیرون پیاده‌روی

با این تکنیک ظاهرا ساده به کلی روز متفاوتی را شروع خواهید کرد. تضمین می‌کنم که این روش کارآمد است و خودم آن را اجرا می‌کنم. امیدوارم شما هم امتحانش کنید.

مقالات مرتبط با این نوشته:

روزهای کرونایی و مطالب ۱۸+

روزهای کرونایی و مطالب ۱۸+

کسانی که این روزهای کرونایی و مطالب ۱۸+ را ترکیب کردند به دردسرهای بسیاری دچار می‌شوند

کرونا و بی‌برنامگی

کرونا و بی‌برنامگی

کرونا و بی‌برنامگی دانشجویان در ایام اوج این ویروس دردسر زیادی برای همه درست کرده است.