اثر مرکبی پروانه

اثر مرکب و اثر پروانه‌ای را می‌شناسید؟ یا تنها عنوانش را شنیده‌اید؟ تا به حال کدام یک از این دو اثر را تجربه کرده‌اید؟ خیلی از ما اثر مرکب را در زندگی تجربه کرده‌ایم. ولی در مورد اثر پروانه‌ای باید کمی تأمل کنیم. اما این دو چیستند؟ در ادامه به اختصار این مفاهیم را بررسی می‌کنیم و سپس می‌رویم سراغ مصادیق آن‌ها در زندگی بشری.

اثر مرکب

اثر مرکب (منظور اثر ترکیبی نه جوهری) مفهومی است که ابتدا به وسیله دارن هاردی در سال ۲۰۱۰ در کتابش به همین نام، مطرح شد. او به روشنی در این کتاب نشان داد که اگر کارهایی کوچک در درازمدت به طور منظم انجام شوند، تأثیر خارق‌العاده‌ای بر موفقیت خواهند داشت.

او برای توضیح این مفهوم از سبک زندگی استفاده می‌کند. اگر چند نفر را در نظر بگیریم که یکی زیاد تلویزیون می‌بیند، یکی منظم ورزش می‌کند و یکی مطالعه و کار می‌کند، در دراز مدت برای آن سه چه اتفاقی می‌افتد؟ طبعا آن که زیاد تلویزیون می‌بیند چاق و تنبل می‌شود و احتمالا فقیر، آن که ورزش می‌کند، احتمالا سالم است ولی او هم در خطر فقر است و سومی که منظم مطالعه و کار می‌کند، در دراز مدت به شخصی پخته، با سبک زندگی منطقی و متعادل و با درآمدی متناسب با نیازهای خود دست یافته است.

برای مثالی از اثر مرکب، اگر شما عادت داشته باشید روزانه ۳۰ دقیقه کتاب بخوانید یا ۲۰ دقیقه ورزش کنید یا مقداری پس‌انداز کنید، در کوتاه مدت تاثیر بزرگی نخواهد داشت. ولی اثر نمایی تکرار این عمل در ۱۰ سال می‌تواند از شما یک دانشمند بزرگ، یک ورزشکار یا یک سرمایه‌دار بسازد! در واقع این یکی از رازهای بزرگ موفقیت است.

اگر به زندگی‌نامه بسیاری از مشاهیر و بزرگان مراجعه کنید، می‌بینید که آنها هم در دراز مدت به موفقیت دست یافته‌اند و هم در اوج به رقابت ادامه می‌دهند. اما بر خلاف مطالب مجلات زرد که امروزه بسیار زیادند، موفقیت آنها حاصل تلاش دراز مدت، استمرار، نظم و شکیبایی است. 

این اثر متفاوت و ارزشمند حوزه موفقیت را حتما بخوانید. اگر قبلا خواندید دوباره بخوانید. کتاب فوق‌العاده مفیدی است.

اثر پروانه‌ای

شاید قبلا عبارت «اثر پروانه‌ای» را شنیده‌ باشید. همان نظریه اثبات نشده که بال زدن یک پروانه ممکن است باعث بروز توفان‌های مهیبی در دوردست گردد. این یک نظریه مفهومی است و تا کنون اثباتی برای آن ارائه نشده است. ولی در مورد آن بسیار زیاد بحث شده است. موافقان و مخالفان دلایل خود را ارایه می‌دهند و هنوز جدال علمی ادامه دارد. برخی معتقدند جهان هستی به هم پیوسته است و از کجا معلوم که بال زدن یک پروانه نتواند سررشته اتفاقاتی را رقم بزند که در نهایت به یک طوفان مهیب منجر شود؟ برای درک بهتر این نظریه می‌توانید به توالی دومینو توجه کنید. ممکن است قطعه اول بسیار کوچک باشد ولی تدریجا قطعات بزرگی را جابجا خواهد کرد!

اگر به این مفهوم توجه کنید، می‌بینید که خیلی هم غیرممکن نیست که بال زدن مثلا یک پروانه سرآغاز یک توفان باشد. این مفهوم به ما چنین القا می‌کند که مراقب کارهای کوچک خود باشیم، چرا که می‌توانند دردسرهای بزرگی را در آینده برای ما ایجاد کنند.

مفهوم اثر پروانه‌ای یک مفهوم مجرد ولی کلیدی در درک برخی فرآیندهای غامض و پیچیده اطراف ما است.

 

اثر مرکبی پروانه‌

 حالا آماده شدید که مفهوم اثر مرکبی پروانه‌ را مورد توجه قرار دهید. این مفهوم را از ترکیب «اثر مرکب» و «اثر پروانه‌ای» ابداع کردم. این مفهوم نشان می‌دهد که اگر کارهای خود را بر اساس نظم درازمدت سازماندهی کنیم، این احتمال بسیار بالا می‌رود که یک موفقیت چشمگیر بدست بیاوریم که به نظر دیگران یک شانس ناگهانی فوق‌العاده برسد. اگر شرح حال بزرگان و افراد به شدت موفق را دنبال کنید، خواهید دید که آن‌ها سال‌ها با انضباط مخصوص خود تلاش کردند، و با گردآمدن عوامل بسیاری در دراز مدت به یک موفقیت ناگهانی رسیدند. در واقع جامعه ناگهان آن‌ها را شناخت، گر چه آن‌ها از مدت‌ها پیش آماده بودند.

برای مثال اگر به پیشنهاد روزانه ۳۰ دقیقه کتاب خواندن عمل کنید، در دراز مدت حجم اطلاعات شما بسیار بالا می‌رود و زمینه برای ایجاد یک تغییر مهم در زندگی شما فراهم می‌شود. این تغییر می‌تواند شروع یک کسب و کار جدید، کسب یک جایگاه سازمانی عالی، نوشتن یک اثر ارزشمند یا هر چیز دیگری باشد. در مثال ورزش هم اگر به طور منظم به ورزش  ادامه دهید، گر چه ممکن است به یک ورزشکار سطح اول تبدیل نشوید، ولی فرصت‌‌های بسیاری در اثر روحیه سخت‌کوشی و توانایی بدنی به شما پیشنهاد خواهد شد که می‌تواند تغییرات جدی در زندگی شما ایجاد کند. مثال دیگر که مربوط به سرمایه‌گذاری است را اگر در نظر بگیرید، مثل دیگر افرادی که در زمان بازنشستگی به «چه‌ کنم؟ چه‌ کنم؟» می‌افتند، مستأصل از مشکلات زندگی نخواهید بود. شما موجودی مالی مناسب خود را دارید و به درستی شرایط اقتصادی را در دراز مدت فرا گرفته‌اید. پس نگرانی از مسائل مالی برای شما یک مسأله پیش‌پا‌افتاده است و در سنین بالا می‌توانید گام‌های استوارتری بردارید.

پس اگر به نکات گفته شده نگاه دقیق‌تری بیندازیم، می‌بینیم که اثر مرکب می‌تواند همان اثر پروانه‌ای باشد! یعنی با تکرار یک عمل کوچک (۳۰ دقیقه مطالعه، ۲۰ دقیقه ورزش یا مقداری پس‌انداز و سرمایه‌گذاری) یا همان بال زدن پروانه در دراز مدت، می‌توان نتایج بزرگی (تخصص حرفه‌ای، سلامتی و سرمایه شخصی) در حد یک طوفان بزرگ گرفت.

در حقیقت لازم نیست استعداد بزرگ یا شرایط ایده‌آل یا مربی کارکشته یا خیلی چیزها داشته باشیم. کافی است یک سری عمل مهم و کلیدی را شناسایی و در دراز مدت تکرار کنیم. خواهیم دید که این اعمال چگونه زندگی شخصی و حرفه‌ای ما را متحول می‌کنند. در واقع بسیاری از افراد با تنها تمرکز بر یک استعداد طبیعی خود در دراز مدت توانستند به پیشرفت‌های قابل توجهی دست پیدا کنند. چرا که کار مداوم بر آن خصیصه را به شدت ادامه دادند و آن را به حال خودش رها نکردند.

یادمان باشد امروزه رازهای نگفته بسیاری آشکار شده‌اند، این ما هستیم که باید در عمل آنها را رمزگشایی کنیم. در این زمینه خواندن کتاب «مهارت‌های استادی» اثر رابرت گرین را به شدت توصیه می‌کنیم. در این کتاب می‌آموزید که چگونه مسیر طولانی موفقیت را با راهکارهایی کلیدی و ارزشمند طی کنید و به درستی برای موفقیت آینده برنامه‌ریزی کنید.

 

 

در این زمینه آواچه هفتاد و ششم را بشنوید:

مقالات مرتبط با این نوشته:

شخصیت، رفتار و آینده شغلی

شخصیت، رفتار و آینده شغلی

این روزها در حوزه آموزش از شخصیت‌شناسی و رفتارشناسی زیاد می‌شنوید. به هر کتاب‌فروشی سر بزنید چند کتاب در این زمینه دارد. کارگاه‌های مختلفی برگزار می‌شوند و هر کسی به شکلی در این زمینه مطالبی طرح می‌کند. اما شخصیت چیست؟ تفاوت آن با رفتار کدام است؟ ارتباط این دو با...